
wildvorm swift © Dirk Van den Abeele
Beschrijving wildvorm:
Snavel en neusdoppen
zijn hoornkleurig. Oog: goudbruine
iris met een zwarte pupil.
Poten zijn vleeskleurig met donkere nagels. Boven de snavel is er een rode
voorhoofdsvlek, deze is bij de mannen iets feller rood van kleur dan bij de
poppen. Deze vlek heeft net boven
de snavel de breedte van de snavelbasis en wordt iets breder naar boven toe.
De vlek is ongeveer een 4tal mm hoog.
Aansluitend op deze rode voorhoofdsvlek is er een kobaltblauwe kopvlek
met een doorsnede van ongeveer 1 cm. De zijkanten van de ondersnavel worden
omrand met een eveneens rode keelvlek die op haar beurt omgeven is door een
smalle gele rand. Deze gele veren
komen tot naast de rode voorhoofdsvlek en tot ongeveer 2 mm voor het oog.
De groene wangveren hebben een blauwe schijn. De swift mannen zijn
ongeveer 25 cm groot, de poppen ongeveer 23 cm.
Achterhoofd, rug- en borstveren zijn groen. Het vleugeldek is groen, de bovenkant van de vleugelbocht is bordeaux rood overgaand in kobalt violetachtig gekleurde veren aan de vleugelbocht, die doorloopt tot aan de zwarte slagpennen. Deze slagpennen hebben een fijne geel-groene omzoming aan de zijkanten. Op de achterkant van het vleugeldek, tegen de rugveren is er een kleine rode vlek, soms omgeven door een fijne gele rand. De stuit en de bovenstaartdekveren zijn groen. De buitenste kleine staartpennen zijn zwart met een blauwe buitenvlag. De middelste grote staartpennen zijn bordeauxrood van kleur overgaand in zwart naar onder toe.
De ondervleugeldekveren zijn rood. De veren aan de anaalstreek zijn bij mannen rood van kleur, bij poppen is dat meer groen.
Wanneer we de vleugels spreiden zien we dat de blauwe veren aan de vleugelbocht gevormd worden door de middelste primaire vleugeldekveren. Deze veren zijn kobaltkleurig overgaand in violet en zwart naar de buitenrand toe. Deze violette en zwarte primaire vleugeldekveren zijn niet zichtbaar wanneer de vleugels gesloten zijn. De kleine slagpennen zijn zwart met een groene buitenvlag.
Geslachtsonderscheid
Echte duidelijke geslachtskenmerken heeft de swift niet in zijn verenkleed. Bij volwassen vogels is het met enige ervaring toch redelijk gemakkelijk te bepalen maar bij jonge vogels is het niet altijd zo duidelijk en kan er al eens een fout gemaakt worden. Hoofdzakelijk komt het hierop neer : Bij de man is het rood, geel en blauw wat intensiever en meer uitgebreid. Bij de pop zien we bij het open spreiden van de vleugel langs de onderkant op de slagpennen een duidelijke vleugelstreep, bij de man is deze veel minder of niet aanwezig. Het probleem is echter dat er in deze kenmerken nogal wat variatie is tussen de ene man en de andere en de ene pop en de andere. Een mooi gekleurde pop is soms moeilijk te onderscheiden van een gewone man. Ook de vleugelstreep bij de pop kan variëren van duidelijk aanwezig tot bijna niet. Hoogst uitzonderlijk was ze zelfs bij een van mijn kweekpoppen totaal afwezig. Bij volwassen vogels kan het bestuderen van hun gedrag ook duidelijkheid brengen over het geslacht. Voor jonge vogels is dit niet het geval. Daarom vind ik het beter, als je de mogelijkheid hebt, de jongen uit eenzelfde nest te vergelijken met elkaar en daarbij ook rekening te houden hoe de ouders eruit zien. Ze kunnen echter ook hetzelfde geslacht hebben en toch enigszins variëren in kleur. Het zijn namelijk geen identieke drie-, vier- of vijflingen maar broers of zusters waarvan de ene wat meer eigenschappen van de man en de andere van de pop heeft meegekregen. Zelf ga ik zo te werk : kort na het uitvliegen van de jongen noteer ik naast hun ringnummer met potlood man, pop, of vraagteken. Eén of twee maand later bekijk ik de vogel opnieuw en vergelijk dit met mijn eerste notitie. Als ik dan zeker ben noteer ik het met balpen en de twijfel gevallen bekijk ik later nog eens. Aan de hand hiervan en enige ervaring kan met 95 % zekerheid het geslacht bepaald worden. Praktische 100% zekerheid kan alleen gegeven worden door endoscopie of DNA onderzoek. Maar de financiële kost en het klein medisch risico bij endoscopie sluit uit om deze methode standaard te gebruiken. Het kan alleen nuttig zijn voor zeldzame vogels en men in geval van twijfel geen kweekjaar wil verliezen door het verkeerd samenstellen van een kweekpaar. Als je bij de selectie van de kweekpoppen kiest voor diegene die gemakkelijk te herkennen zijn als pop, wordt het bij de jongen ook gemakkelijker om de poppen te herkennen. Als je echter kiest voor de moeilijker te herkennen poppen, de bijna even mooi gekleurde als de mannen, krijg je dat probleem terug bij de jongen maar je kweekt wel mooiere vogels.
Het gedrag van de swiftparkiet
Het zijn actieve sterke vogels met een aangenaam geluid die zelden of nooit last hebben van ziekten of ongemakken. Met uitzondering van de warmste periode van de dag, na de middag, zijn ze de ganse dag druk bezig met klimmen en klauteren langs het gaas, klimtouw of takken. De staartpennen van jonge vogels kunnen al eens afgesleten zijn door het vele klimmen langs het gaas. Wanneer ze met velen in één volière vertoeven is het ook nuttig om regelmatig verse dunne wilgentakken op te hangen. Zo krijgen ze voldoende afleiding om te klimmen en te knagen. Zo niet durven ze wel eens uit verveling aan elkaars staart trekken of hangen zonder dat ze elkaar kwetsen maar ze zien er na een tijdje wel rommelig uit.Een houten volière kan gerust, ze zullen wel de hoekjes wat afronden maar niet vernielen.Ze zijn niet agressief tegenover soortgenoten of andere kleinere vogels en zullen elkaar ook niet kwetsen. Wanneer ze regelmatig op een rustige wijze de nodige aandacht krijgen zijn ze gemakkelijk tam te maken zodat ze aangeboden lekkernijen uit de hand komen eten. Dit is wel moeilijker met oude vogels die steeds in een grote volière hebben verbleven. Eén tot tweemaal per week een bad of een douche met een plantenspuit stellen ze ook zeer op prijs. In warme periodes zullen ze dit zelfs graag dagelijks doen. Het zorgt voor de nodige afleiding en helpt hen bij het verzorgen van hun verenkleed.
© Geert Vankeirsbilck